Η διαμεσολάβηση Οικογενειακών Διαφορών σύμφωνα με τον Ν.62(Ι)/2019 περί Διαμεσολάβησης σε Οικογενειακές Διαφορές Νόμο του 2019, είναι η διαρθρωμένη διαδικασία κατά την οποία δύο ή περισσότερα μέλη μιας οικογένειας επιχειρούν να καταλήξουν σε συμφωνία για την επίλυση οικογενειακών τους διαφορών με τη βοήθεια διαμεσολαβητή.
Σκοπός της διαμεσολάβησης οικογενειακών διαφορών είναι μέρη, με τη συμβολή διαμεσολαβητή, καταλήξουν σε κοινές αποφάσεις για τη διευθέτηση των οικογενειακών τους διαφορών.
Υπάρχουν τρεις τρόποι έναρξης μιας διαδικασίας διαμεσολάβησης Οικογενειακών Διαφορών
Η κοινή απόφαση των Μερών είναι η απόφαση διορισμού ανεξάρτητου προσώπου με σκοπό την επίλυση της διαφοράς.
Υπάρχουν διάφοροι τρόποι με τους οποίους τα μέρη μπορούν να φτάσουν στην κοινή τους απόφαση για διαμεσολάβηση.
Ο αυτονόητος είναι όπου τα μέρη συμφωνούν μονομιάς ότι θα πρέπει αν επιλύσουν τη διαφορά τους μέσω διαμεσολάβησης και αποτείνονται από κοινού σε διαμεσολαβητή είτε σε κέντρο διαμεσολάβησης για να τους διορίσει διαμεσολαβητή. Αυτό μπορεί να γίνει και κατά τη διάρκεια δικαστικής διαμάχης.
Ο δεύτερος τρόπος είναι ο ένας εξ’ αυτόν να αποταθεί σε κέντρο διαμεσολάβηση για διορισμό διαμεσολαβητή και το κέντρο να ενημερώσει το άλλο μέρος για την πρόθεση διορισμού διαμεσολαβητή. Σε τέτοια περίπτωση εάν το άλλο μέρος αποδεχθεί τότε αρχίζει η διαμεσολάβηση.
Τρίτος τρόπος που αφορά την κοινή απόφαση των μερών είναι όπου το ένα μέρος ενημερώνει ένα διαμεσολαβητή απευθείας ότι επιθυμεί να τον χρησιμοποιήσει και ο εν λόγω διαμεσολαβητής ενημερώσει το άλλο μέρος για το κατά πόσο ενδιαφέρεται να τον διορίσουν ως διαμεσολαβητή. Αυτός ο τρόπος είναι σπάνιος δεδομένου ότι υπάρχουν λιγοστές πιθανότητες αποδοχής λόγω θεμάτων που δυνατόν να δημιουργηθούν αναφορικά με φαινομενική αμεροληψία του διαμεσολαβητή.
2. Όπου ένας Νόμος αναγκάζει τα μέρη να διαμεσολαβήσουν τη διαφορά τους.
Αναφορικά με Οικογενειακές διαφορές, δεν υπάρχει η αναγκαστική χρήση της διαμεσολάβησης δια Νόμου.
Σημειώνουμε όμως ότι υπάρχουν άλλοι τομείς στους οποίου η διαμεσολάβηση είναι αναγκαστική – όπως για παράδειγμα σε περιπτώσεις χρηματοοικονομικών διαφορών όπου, υπό κάποιες προϋποθέσεις τα Τραπεζικά Ιδρύματα οφείλουν να λάβουν μέρος σε διαδικασία διαμεσολάβησης αλλιώς χάνουν τα έξοδα τους σε οποιαδήποτε μεταγενέστερη δικαστική διαδικασία. Το ίδιο συμβαίνει και στις περιπτώσεις για παράδειγμα όπου μια τράπεζα αρνείται να ανοίξει λογαριασμό πελάτη και αυτός επιθυμεί να πάρει τη διαφορά του σε διαμεσολάβηση.
3. Όπου προϋπάρχει συμφωνία για διαμεσολάβηση
Όπου τα μέρη μέσω κάποιας συμφωνίας τους, έχουν αποφασίσει ότι σε περίπτωση διαφωνίας τους θα προσπαθήσουν να την επιλύσουν μέσω διαμεσολάβησης.
Αυτός ο τρόπος είναι και σύνηθες σε περιπτώσεις εμπορικών συναλλαγών. Δεν χωρεί όμως σε περιπτώσεις οικογενειακής διαφοράς εκτός όπου η αρχική συμφωνία που περιέχει τον εν λόγω όρο είναι το αποτέλεσμα συμβιβασμού διαμεσολάβησης.
Σύμφωνα με το Νόμο, η επιλογή του διαμεσολαβητή από τα μέρη θα πρέπει να γίνει από το Μητρώο Διαμεσολαβητών Οικογενειακών Διαφορών. Δηλαδή ο διαμεσολαβητής θα πρέπει απαραιτήτως να είναι εγγεγραμμένος εκεί. Η επιλογή γίνεται με τους τρόπους που αναφέραμε πιο πάνω.
Εάν ένα διαμεσολαβητής δεν είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο Διαμεσολαβητών Οικογενειακών Υποθέσεων δεν μπορεί να αναλάβει διαδικασία οικογενειακής διαφοράς.
Ακολούθως τα μέρη προβαίνουν σε γραπτή συμφωνία οικογενειακής διαμεσολάβησης η οποία περιέχει στοιχεί για τον τρόπο διεξαγωγής της, τη διάρκεια της, την υποχρέωση τήρηση εμπιστευτικότητας, τα έξοδα διαδικασίας κ.α. . Επίσης περιέχει και άλλα στοιχεία όλα τα ζητήματα τα οποία τα μέρη κρίνουν αναγκαίο.
Η εν λόγω συμφωνία ετοιμάζεται από το διαμεσολαβητή ή όπου η επιλογή διαμεσολαβητή γίνεται μέσω του Κέντρου μας, αυτή ετοιμάζεται από το Κέντρο μας.
Για περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με τη διαδικασία διαμεσολάβησης σε Οικογενειακές διαφορές μπορείτε να ακολουθήσετε το σχετικό σύνδεσμο.
Ο διαμεσολαβητής καθορίζει τη διαδικασία διαμεσολάβησης. Εάν το κρίνει σκόπιμο επικοινωνεί και διεξάγει χωριστές συναντήσεις με τα μέρη.
Σε περίπτωση όπου η οικογενειακή διαμεσολάβηση είναι διασυνοριακή, δυνατόν να χρησιμοποιήσει και σύγχρονα τεχνολογικά μέσα. Η διασυνοριακή διαμεσολάβηση είναι όπου τουλάχιστον ένα από τα μέρη έχει τη συνήθη ή μόνιμη διαμονή του εκτός της Δημοκρατίας.
Η εν λόγω πρόνοια είναι προβληματική αφού με τον τρόπο που είναι γραμμένη είναι σαν να μην επιτρέπεται η χρήση σύγχρονων μέσων τεχνολογίας (π.χ. βίντεο) όπου η διαφορά δεν είναι διασυνοριακή – πράγμα απαράδεκτο.
Τα μέρη αποφασίζουν επίσης τον χώρο και τόπο διεξαγωγής της διαδικασίας. Ο διαμεσολαβητής διαβουλεύεται με τα μέρη, προκειμένου να καθορίζονται κατάλληλες ημερομηνίες για τη διεξαγωγή της διαμεσολάβησης.
Η γλώσσα διαμεσολάβησης καθορίζεται από τα μέρη.
Όπου χρειάζεται, με τη σύμφωνη γνώμη των μέρων, κατά τη διαδικασία διαμεσολάβησης συμμετέχει εμπειρογνώμονας.
Η διαδικασία διαμεσολάβησης αναστέλλει και τον οποιοδήποτε προβλεπόμενο χρόνο παραγραφής κατά τη διάρκεια της.
Η διαδικασία διαμεσολάβησης οικογενειακών διαφορών τερματίζεται με τη σύναψη μεταξύ των μερών συμφωνίας συμβιβασμού, με τη σύνταξη πρακτικού περί μη επίτευξης συμφωνίας συμβιβασμού, με συμφωνία των μερών για τερματισμό της διαδικασίας, όπου ένα από τα μέρη παύσουν να συναινούν στη συνέχιση της, αν προκύψει οποιαδήποτε βία, ή εάν ο διαμεσολαβητής κρίνει ότι η συνέχιση είναι περιττή ή αδύνατη.
Ο τερματισμός της διαμεσολάβησης τερματίζει και την εντολή του διαμεσολαβητή.
Ο διαμεσολαβητής οικογενειακών διαφορών θα πρέπει να ακολουθεί συγκεκριμένες αρχές όπως είναι η απαγόρευση οποιωνδήποτε διακρίσεων λόγω φυλής, χρώματος, θρησκείας, φύλου κτλ, η διασφάλιση των συμφερόντων του παιδιού, η εμπιστευτικότητα, η αμεροληψία, η εθελούσια συμμετοχή των μερών και ότι θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η οποιαδήποτε ευάλωτη κατάσταση των μερών.
Επίσης ο διαμεσολαβητής θα πρέπει να ασκεί τα καθήκοντα τους με επιμέλεια, ανεξαρτησία και αμεροληψία και με τρόπο κατάλληλο και αποτελεσματικό. Ο διαμεσολαβητής δεν υπόκειται σε έλεγχο ούτε και ακολουθεί τις οδηγίες οποιουδήποτε προσώπου ή αρχής.
Ο διαμεσολαβητής θα πρέπει να ακολουθά τον Κώδικα δεοντολογίας, να ενεργεί με αμεροληψία και να είναι ουδέτερος, να σέβεται τις απόψεις των μερών και να διασφαλίζει την ισορροπία των διαπραγματευτικών τους θέσεων. Θα πρέπει επίσης να διασφαλίζει την εμπιστευτική φύση της διαμεσολάβησης.
Σε περίπτωση που γίνουν δηλώσεις από μέρος ή παιδί ότι έχει υποστεί ή ενδέχεται να υποστεί βία αυτές θα αποκαλυφθούν από το διαμεσολαβητή στις αρμόδιες αρχές. Όπου η διαφορά επηρεάζει το παιδί, θα πρέπει να ενθαρρύνει τους γονείς να επικεντρώνονται στις ανάγκες του παιδιού και να λαμβάνουν υπόψη την άποψη τους – εάν το επιτρέψουν τα μέρη, ακούει και τις απόψεις του παιδιού και τις λαμβάνει υπόψη ανάλογα με την ηλικία και το βαθμό ωριμότητας του.
Δίδει προσοχή στο κατά πόσο ασκήθηκε βία ή πρόκειται να ασκηθεί βία και την επίδραση της στις διαπραγματευτικές τους θέσεις.
Εάν οποιοδήποτε μέρος δεν είναι πρόθυμο, τότε ο διαμεσολαβητής εγείρει το ζήτημα και δυνατόν να τερματίσει τη διαδικασία. Επίσης, θα πρέπει να αποτρέπει οποιαδήποτε χειριστική, απειλητική ή εκφοβιστική συμπεριφορά από τα μέρη.
Τέλος, θα πρέπει να μην τελεί υπό σύγκρουση συμφερόντων, να διασφαλίζει ότι τα μέρη συμμετέχουν ισότιμα στη διαδικασία, ότι τα μέρη αντιλαμβάνονται τη διαδικασία, να καθοδηγείται από τον Κώδικα για Διαμεσολαβητές Οικογενειακών Υποθέσεων και τον Ευρωπαϊκό Κώδικα Δεοντολογίας για τους Διαμεσολαβητές.
Ο διαμεσολαβητής φυλάσσει τα οποιαδήποτε έγγραφα για περίοδο 3 ετών από την ημερομηνία τερματισμού της διαδικασίας διαμεσολάβησης.
Η διαμεσολάβηση μπορεί να καταλήξει είτε σε συμφωνία μεταξύ των μερών ή να λήξει χωρίς οποιαδήποτε συμφωνία.
Σε περίπτωση που κατά τη διαδικασία επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των μερών, ο διαμεσολαβητής συντάσσει γραπτή συμφωνία συμβιβασμού. Η εν λόγω συμφωνία περιέχει τα στοιχεία του διαμεσολαβητή και των μερών, τον τόπο και χρόνο της διαμεσολάβησης, τα στοιχεία των προσώπων που έλαβαν μέρος στη διαδικασία, τους όρους της συμφωνίας διαμεσολάβησης και την ημερομηνία σύναψης της.
Η συμφωνία υπογράφεται ιδιοχείρως από το διαμεσολαβητή και τα μέρη.
Η συγκεκριμένη συμφωνία δεν είναι δεσμευτική εκτός ένα καταστεί εκτελεστή από το Δικαστήριο.
Η συμφωνία κατατίθεται στο Δικαστήριο από κοινού από τα μέρη ή από ένα εκ των μερών με τη γραπτή συγκατάθεση των υπόλοιπων. Το Δικαστήριο μετά από τέτοια αίτηση, κηρύσσει το σύνολο ή μέρος της συμφωνίας ως εκτελεστό ή απορρίπτει την αίτηση εάν κρίνει ότι το περιεχόμενο δεν είναι εκτελεστό ή εάν η διαφορά δεν μπορεί να επιλυθεί με διαμεσολάβηση ή εάν κρίνει ότι η συμφωνία δεν είναι προς το συμφέρον του παιδιού αφού λάβει υπόψη του τις απόψεις του παιδιού ανάλογα με την ηλικία και το βαθμό ωριμότητας του.
Σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία συμβιβασμού, ο διαμεσολαβητής συντάσσει πρακτικό στο οποίο καταγράφει τη μη επίτευξη συμφωνίας και το οποίοι υπογράφεται από το διαμεσολαβητή και αν το επιθυμούν τα μέρη. Παρέχει δε αντίγραφο του πρακτικού στα μέρη.
